ΠΕΤΡΟΚΕΦΑΛΙ

11/01/2009

ΒΑΣΙΛΟΠΙΤΤΑ 2009

Filed under: ΑΤΤΙΚΗ,ΠΕΤΡΟΚΕΦΑΛΙ — Λεοντάριον @ 10:07 πμ
Tags:

Νωρίς φέτος, ο ΞΩΠΑΤΕΡΑΣ άνοιξε το χορό των χορών, και των συναντήσεων. Στην πρόσκληση βρέθηκαν πολλοί και μάλιστα νέοι, δίπλα στους παλαίμαχους, εκφράζοντας πρώτα από όλα τα δικά τους πιστεύω για τον τόπο τους… Όμως, αν και θα πούμε και λεπτομέρειες, ας αφήσουμε τις εικόνες να μιλήσουν μόνες τους, ίσως τα λένε καλύτερα….

Ο Πρόεδρος Δ. ΜΠΙΤΣΑΚΑΚΗΣ και ο Α Βασιλάκης Ό Πρόεδρος του ΞΩΠΑΤΕΡΑ Δημήτρης Μπιτσακάκης, καλοσορίζει τους Πετροκεφαλιανούς… Δίπλα του (αριστερά) ο Αντώνιος Εμμ Βασιλάκης, από τους ηρωικούς δασκάλους του χωριού της περιόδου 1953-1963.

picture-124Κοπή της Βασιλόπιττας. Ο σύλλογος ΞΩΠΑΤΕΡΑΣ, δια της Κας Κλειώς Μαρκάκη προσφέρει,  τιμής ένεκεν,  στον παλαίμαχο δάσκαλο του χωριού Αντώνη Βασιλάκη….

picture-116Μιά ακόμα εικόνα του δασκάλου Α.  Βασιλάκη, μαζί με τους μαθητές του. Διακρίνονται: Κονταξάκης Γ, Σαββάκης Γ, Παπουτσάκη Αγγελική, Βασιλάκη Σοφία και Ελένη (Νίνα), Μπαμπιονιτάκης Α.  και Μπιτσακάκης Μανώλης.  Ακόμα,  από τους νεότερους  οι Μπιτσακάκης Δ. και Τσικνάκης Ευθύμης…

picture-110Σειρά να τιμηθούν, έχουν τα παιδιά που τίμησαν το Πετροκεφάλι, με την είσοδο-επιτυχία στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Διά χειρός Α Μπαμπιονιτάκη (άνω) και Α. Βασιλάκη ο Σύλλογος απονέμει  τιμητικό δίπλωμα στους :

picture-1361Ευάγγελο (Άκη)  Σταυρόπουλο-Βασιλάκη  (προτελευταίο δεξιά, γιό της Σοφίας Βασιλάκη και εγγονό του Α. Βασιλάκη) και Χαρίδημο Μπιτσακάκη (τελευταίο δεξιά, γιό του Δημήτρη Μπιτσακάκη, δισεγγονό του Αμερικάνου).


picture-139

picture-141picture-140

Ας τιμήσουμε τους εκπροσώπους του Πετροκεφαλιού, που  μας τιμήσανε με την παρουσία τους δια του Προέδρου τους,  του Κωστή του Καδιάνη (εγγονού).  Ο διπάππους του, ο Καδιανογιώργης,  έφυγε  ακριβώς ένα αιώνα  πρίν,   το 1908,  για τους βαλκανικούς πολέμους και γύρισε 12 χρόνια μετά στο χωργιό.  Οι Πετροκεφαλιανοί, με τις επισκέψεις του Προέδρου του Συλλόγου,  προσπαθούν να κρατήσουν  ενωμένο το χωργιό.

Την παρέα της νέας γενιάς συμπληρώνουν ο Τσικνάκης Γεώργιος (του Νίκου), η Τσικνάκη Αρετή (του Μανώλη),  ο Μαρκάκης Μπάμπης (του Μαρκάκη Γιάννη) ,  και ο Μαραγκάκης Γεώργιος.

picture-138Η Μελιτίνη του Καραγιώργη και η Ελευθερία του Πιτσούνη μπορούν ναναι περήφανες για τις εγγονές τους. Παρούσες και οι δυό στη γιορτή του χωργιού τους (η Μελιτίνη Γεωργ Καραγιωργάκη και η Ελευθερία).

picture-142

Η Σταυρούλα Μπαμπιονιτάκη και ο Δημήτρης Τσεμπεράς.

picture-151

Η Αραποκώσταινα και η Αλμπατοβαγγελιά μπορούν νάναι περήφανες για την Αντωνία Σαββάκη και την  Λ Λεκκάκη , που με τους φίλους τους σκορπάνε το κέφι τους στην εκδήλωση

picture-089Ακόμα,  Βασιλική Καμπόλη με την Δάφνη Βαρδουλάκη, καλοί φίλοι του Πετροκεφαλιού

picture-090

Νέοι φίλοι του Πετροκεφαλιού:  Ο Θοδωρής Τσεμπεράς και η Ελένη Γεωργοπούλου, με την Πατρικάκου Μαρία

picture-0911

Μπροστά δεξιά η ΤζένηΣαββάκη, νύφη του Αραπόκωστα

picture-092

Ακόμα μιά νύφη, η Στέλλα του  Λεκκάκη, πρώτη από δεξιά. Πίσω, τα παιδιά του Γιώργη του Δράκου: Δράκος και Σταύρος Μανασσακης με τις γυναίκες και την παρέα τους

picture-098Μιχάλης Βαρδουλάκης από τον Αι Κύρλλο, με τη Δάφνη, πάντα παρόντες στη χαρά του Πετροκεφαλιού


picture-145

picture-158

picture-1631

*

*

*

*Και λίγες εικόνες από το κέφι και το χορό και το ξεφάντωμα στην πίστα


picture-164

Η δισεγγονή της Μπιτσακογιάναινας, σε Κεφαλονίτικη παραλαγή.  Τρισήμιση η ώρα τα ξημερώματα,  και η Μαριέττα Ιωάννου Μπιτσακάκη ακόμα δεν σολαγάται… Μας καληνυχτίζει στην πόρτα του κέντρου Κρήτη.

Και του χρόνου…..

(Συνεχίζεται….

05/01/2009

Αναμνήσεις του Μεγάλ’ αγιασμού.

Η γιορτή του Μεγάλου Αγιασμού είτονε, σα γκεδά, το τέλος τσ΄αρχής του χρόνου.  Εκειανά τα χρόνια, είπρεπε ούλοι μας, μικροί-μεγάλοι, να νηστέψομενε την παραμονή, του μικρού αγιασμού,  για να πιούμενε αγίασμα την ημέρα των Θεοφανείων.  Είτονε δε μέγα αμάρτημα η απόκλιση από τα θέσφατα, νηστείας και λήψης του αγιασμού, μιάς και «ο αγιασμός των Θεοφανείων είναι πιό πάνω και από το να μεταλαβαίνεις  Αντρέα!», η ξεκάθαρη προτροπή; εντολή; προειδοποίηση; ,  από τη μακαρίτισα τη μάνα μου…. Η ευχάριστη πλευρά της παραμονής των Θεοφανείων είτονε τα κάλαντα, που όπως και τα Χριστούγεννα και την πρωτοχρονιά, τα λέγανε τα κοπέλια πάντα την παραμονή το βράδυ.

Μεγάλη η λειτουργία, σωστό βάσανο για μας τα κοπελάκια,  μέχρι να τα πει ο παπάς κοι ψάλτες ούλα κατά πως είπρεπε, και μετά ο κάθε αρχηγός τση φαμελιάς  να πάρει τον αγιασμό, και να ξεκινήσουνε χαρούμενες οι ομάδες από την κάθε γειτονιά να ανεμαζώνουνε τα κοπέλια ντως και να σειραγούνε πατούλιες-πατούλιες για τα σπίθια ντως, Είτανε μιά καλή ευκαιρία ν΄ανταλάξουνε οι γειτόνισες τα τελευταία νέα του χωργιού, μέχρι να φτάξουνε στσ΄αυλόγυρους, να πούνε και του χρόνου, και να συνεχίσουνε το αποδέλοιπο τελετουργικό:

Ούλη η οικογένεια είπρεπε να πιεί αγίασμα, και με λίγο αρισμαρή (δεδρολίβανο), γι με κανακλαδί ελιάς, σαν αγιαστούρα,  έπρεπε ν΄αγιάσομε (παναπει να ραντίσομε)  τσοι καντούνες του σπιθιού, τα ζωντανά και ότι άλλο είχαμενε στο μυαλό μας σαν σημαντικό και μεγάλο. Τελειώνοντας το  άγιασμα στο σπίτι είπρεπε ο νοικοκύρης να να ξεκινήσει να πάει στα χωράφια, τσ΄ελιές και τσοι κήπους, για να τ΄αγιάσει και αυτά. Συνήθως αυτή την δουλειά τη συνταιργιάζαμε με το να πάμενε τα ζωντανά μας στον τόπο τση βοσκής…Είτονε ακόμη απαραίτητο, με στεντόρια φωνή να ψάλωμενε το:  «Εν Ιορδάνη βαφτιζομένου σου Κύριε, η της Τριάδος εφανερώθη προσκύνηση…», καθ΄όλη τη διάρκεια του ραντίσματος.

Δεν είχαμενε τα μέρη μας το έθιμο να πετούμε το σταυρό σε θάλασσα-δεξαμενή. Και για μεν τη θάλασσα είναι λογικό,  μιας και το Πετροκεφάλι δεν είναι παραθαλάσιο. Όμως, όπως έλεγα και με το χριστουγενιάτικο δένδρο,  οι γιαθρώποι είτονε ανοιχτοί στις καινοτομίες. Πολλοί νεαροί πήγαιναν στον Κόκκινο Πύργο, γι στα Μάταλλα, για να δουνε την τελετή του αγιασμού και το ρίξιμο του Σταυρού στη θάλασσα.  Είναι πιθανόν, αν δεν είχαμε τις σημερινές λειψυδρίες και ανομβρίες, στου Παπά το Δέμα, συνηθισμένος τόπος που κολυμπούσανε τα μισά κοπέλια του χωργιού ούλο το καλοκαίρι,  θελα αποτελέσει σήμερο, ένα καλό μέρος να πετούμενε το σταυρό, ακολουθώντας το πανελλήνιο έθιμο…

Από την ημέρα των Θεοφανείων, μου χαρακτήκανε  στη μνήμη δυό χρονιές:

Θυμούμαι μια χρονιά, θάτανε 1961-62, που μετά από τη λειτουργία, πήγα με το αγιαστούρι στο λιβάδι και αφού άγιασα, κατά το έθιμο το σπιτάκι και τσ΄ελιές του κυρού μου, την άραξα στην πεδιάδα καταχείμωνο πάνω σένα δεμάτι κληματόβεργες και κοιμήθηκα δυο ώρες του καλού καιρού. Θα μου πεις βέβαια, τι σε έκανε να το θυμάσαι 50 χρόνια μετά; Μα απλά, οι κλιματικές συνθήκες. Είναι γνωστό πως ο ήλιος του χειμώνα είναι αρκετά ζεστός, ειδικά δε στη Νότια Κρήτη, και παρά τις όποιες κακοκαιρίες  του χειμώνα, οι ηλιόλουστες ημέρες ήταν αρκετά ζεστές και ο ήλιος το μεσημέρι, έμοιαζε με καλοδεχούμενο χάδι…

Έχοντας το λοιπός τέτοιες μνήμες από τη Νότια Κρήτη, θυμάμαι το 2002 στους πρόποδες του Υμηττού, από την πλευρά των Μεσογείων τη δεύτερη αλησμόνητη γιά μένα μέρα των Θεοφανείων: Μια ξαφνική χιονιά μας απόκλεισε κυριολεκτικά 5 μέρες στα σπίτα μας. Μέσα στον αποκλεισμό είταν και η μέρα των Θεοφανείων… Όσοι παπούδες είχανε τσαγανό (από ορεινά μέρη της Ελλάδας) πήρανε τις μαγκούρες, και περίπου  80 άτομα όλα κι΄όλα,   φθάσαμε μετά από αρκετό αγώνα στην μοναδική εκκλησία του Δήμου Γλυκών Νερών…  Βλέπεις, η δυνατότητα εκχιονισμού ήταν ανύπαρκτη, και έτσι του αίσθημα του αποκλεισμού ήταν όντως μοναδικό και αξέχαστο για μένα… Βλέπεις, οι διηγήσεις-παραμύθια από άλλα μέρη σίγουρα συγκινούν, φτιάχνουν τη μαγική εικόνα στο μυαλό του καθενός μας, ειδικά όμως σε ανθρώπους,  που το χιόνι ήταν περιγραφόμενο είδος, ή έστω τηλεοπτική εικόνα (χιόνι είδα στα 19 μου χρόνια στην Αγία Βαρβάρα, επιστρέφοντας για χριστούγεννα στη Μεσσαρά, από την ΑΘήνα).  Και μπορεί αυτό ναναι μια αδιάφορη καθημερινότητα  για όσους ζούνε σε χιονιζόμενα μέρη, όμως η όψιμη  βίωση μιάς τέτοιας πραγματικότητας, δείχει πως δουλεύει-καταγράφει και επεξεργάζεται  (και στο τέλος αποτυπώνει ανεξίτιλα), τα ερεθίσματα το μυαλό τ΄αθρώπου… Μούρθανε στο μυαλό δυο αντίστοιχες σκηνές:

Α) Οι  καυγάδες  των πιτσιρικάδων από το Γερακάρι Ρεθύμνου, για το πόσο μεγάλη ήταν η θάλασσα, (που δεν την είχαν δει ποτέ τους), ειδικά αν ήταν μεγαλύτερη ή μικρότερη από τη δεξαμενή νερού πούχενε στο χωράφι ντου ένας χωργιανός τους… (Όπως το περιγάφει ένας εκ Γερακαρίου στο site:  Amariotes.com) και,

Β) Πώς νάναι αυτό το πράμα-θάλασσα, απού κάνει βουτιά ο ξάδερφός μου ο Αλέκος για να πιάσει ένα τσακί απούπεσε μέσα στη θάλασσα; Πέντε χρόνων μόλις, δεν είχα δει ακόμα θάλασσα, και ακούγοντας τσοι πιά μεγάλους να διηγούνται το κατόρθωμα του ξαδέρφου μου, έσαξα τη θάλασσα στο μυαλό μου: Μια ξύλινη κατασκευή (το μόνο πρότυπο πουχα στο μυαλό  μου είτονε η σκάφη τση μάνας μου), απούχενε μέσα νερό,  κανα δυό μέτρα, Σε κανα χρόνο μετά, μόλις 6 χρόνων, ευρέθηκα νύχτα και θεοσκότεινα δίπλα στη θάλασσα, και εγροίκουνα με δέος τον παφλασμό των κυμάτων… και είπρεπε και να κοιμηθώ στην αμουδιά… Έτρεμα μπας και χαλάσει αυτή η θεόρατη σκάφη-θάλασσα την ώρα που κοιμόμουνα… , μπας και ξεχειλίσει έτσι που πάφλαζε  στη σκοτεινή ακρογιαλιά,  Και άντε να σε πιάσει ύπνος…Βέβαια το πρωϊ ξύπνησα, τέλειωσε το παραμύθι, μα έλα να σβύσεις από το μυαλό του πεντάχρονου τη θάλασσα-σκάφη…

02/01/2009

Το Ποδαρικό

Θάτανε 1950-52… Και  γη γυρίζει, κατά που λέει και ο Χατζής στο τραγούδι του, ο χρόνος πρέπει ν΄αλλάξει, για να μπορέσει  ο καθένας μας βάλει λίγο χρώμα, φως, και ελπίδα στο ξημέρωμα της επόμενης μέρας, τση επόμενης χρονιάς,  απούχενε το κακό χούι, να μας αλληλοστρατίζει κάθε ντάι-ντάι και μέρα με τη μέρα,  αθο ντη μιζέρια και την απογοήτευση…

Σαν εσίμωνε η αρχή του καινούργιου χρόνου, εγροίκας τσ΄αθρώπους εκειανά τα χρόνια:

-Άστα κακονίζικο, οπέρισυ μούκανε ποδαρικό τση Βασίλαινας το Γιωργιό, και η αελιά μας εβάστα τρια μουσκάργια και τάριξε, έθεσα τρεις κλωσουδιές και δεν ήβγαλα μουδε δέκα κλωσωπούλια. Και να πεις πως εμεγαλώσανε κι΄αυτά,  τα μισά φάγανε οι κοράκοι και τάλλα οι ζουρίδες…. Το κακορίζικο το Μανωλιό μου ήβγανε ολοχρονίς του χρόνου μαλαθράκους.  Ετέθοιο κακό ποδαρικό μούκανε το μαγαρισμένο…  Τση συνυφάδας μου τσήκανε ποδαρικό το μονάντερο το Στελιό τση Μιχαλομανόλαινας, και εγέμισε η γής κι΄ο κόσμος κλωσοπούλια, στου Ζερβού το Πέραμα, απούχενε τον κούμο τζη… Εμήνυσάν του το εγώ του Στελιού, την αργαντινή απού μας είπενε τα κάλαντα: -Ντελόγο απου θα σκολάσει η εκκλησά αντράκι μου την πρωτοχρονιά, να περάσεις από το σπίτι να μασε κάμεις οφέτος το ποδαρικό, να μην προκάμει κειανένα άλλο κοπέλι…

Είτανε, προκατάληψη  χρόνων πολλών,  να φορτώνομε τα στραβά μας ή και τα στραβά πούρχουνται μαζί με τα ντρέτα, σε κάποιους άλλους…. Θα μου πεις, πως δεν είναι και σήμερο καλίτερα τα πράγματα,  τέλος πάντων… Ο πρώτος επισκέπτης λοιπόν, την πρώτη μέρα του χρόνου σε ένα σπίτι είτονε χωρίς αμφιβολία εκειανά τα χρόνια «υπεύθυνος» για την καλο- ή και κακο-τυχία του σπιτιού όλο το χρόνο….  Πολλές φορές, συγγενικά πρόσωπα ή και γειτόνισσες, εσταματούσανε στο πανωπόρτι, γι την πόρτα,  του σπιθιού και εφωνάζανε του νοικοκύρη:  -Εκάνανέσας μπρε το ποδαρικό, γι΄ να μπώ;  Σε αρνητική απάντηση, …αναβαλλότανε για λίγο η επίσκεψη. Συνηθίζανε βλέπεις να προσκαλούνε οι ίδιοι οι  νοικοκυραίοι ένα κοπέλι απού το διαλέγανε αμοναχοί ντως, για να μη γροικούνε οι γονένοι ντου (του κοπελιού) την αντισοπόνοια  ντως, άμα θελατσοι βρει κειαμιά σοβαρή ατυχία…

Τόπαμε και αλλού, άμα δε θελα τελειώσει η εκκλησά, δεν εξεκίνα πράμα την κάθε σκόλη, πολύ δε περισσότερο την πρωτοχρονιά. Σαν εσκόλασε η λειτουργιά του Μεγάλου Βασιλείου, ατέλειωτη είτονε η παντέρμη, μούπενε η θειά μου η Βαγγελιά να πάω να τωσε κάνω το ποδαρικό, μιάς και μια αυλή εχώριζενε τα σπίθια μας.

Είτονε έθιμο, νάχουνε  μια μεγάλουρη πέτρα (15-20 πόντους), και οντενείρχουντανε το κοπέλι να κάνει το ποδαρικό είπρεπε να κάτσει στον τσούρλο απάνω, για να κλωσήσουνε λέει, τη χρονιά που είρχουντανε,  οι γιόρνιθες του σπιθιού.

Η συνέχεια στην τελετή είτονε να τρατάρουνε το κοπέλι με τα διάφορα καλολοϊδια τση μέρας, φυστίκα, φουντούκια, σταφίδες, κάστανα, κουραμπιέδες και μελομακάρουνα… Τελευταίο και σημαντικότερο είτονε η ΚΑΛΗ ΧΕΡΑ.  Στο ποδαρικό είτονε κάποιο νόμισμα, πεντακοσάριο γι χιλιάρικο… Δεν είχενε ακόμη γενεί η νομισματική αναπροσαρμογή του Μαρκεζίνη (αυτή εγίνικε θαρώ το 1953) απού εκοπήκανε τα τρία μηδενικά τση δραμχής και το χιλιάρικο (1000 δραχμές) έγίνηκε μια  δραχμή και το δολάριο 15 δραχμές…

Όξω όμως από το ποδαρικό, τα κοπέλια την πρωτοχρονιά επισκεφτότανε συγγενικά ντως σπίθια, τσοι παπούδες και γιαγιάδες, τσοι μπαρμπάδες και τσοι σαντόλους τως, απούχανε ιερή υποχρέωση να τα καλοχερίσουνε, πανα πει να τωσεκάμουνε την καλή χέρα, να τωσεδόσουνε κάποιο δώρο η φιλοδώρημα….

cf80ceb5cebdcf84ceb1cebacebfcf83ceb1cf81ceb9cebacebf

Το πεντακοσαράκι του 1950, μετέπειτα πενηνταράκι.

cf87ceb9cebbceb9ceb1cf81ceb9cebacebf
Το χιλιάρικο του 1950 μετέπειτα δραχμή.


Αν και δυσεύρετο το μετακατοχικό-μετεμφυλιοπολεμικό  χρήμα, μιάς και άρχιζε  σιγά-σιγά η νομισματική σταθεροποίηση στην Ελλάδα, για τα παιδιά της εποχής  το σνηθισμένο νόμισμα  ήταν το πεντακοσάρικο  και το χιλιάρικο (εκδοση 1950, διάρκεια μέχρι 1953). Το 1953 αφαιρέθηκαν τα τρία μηδενικά από τα παραπάνω χαρτονομίσματα που καταργήθηκαν, και το πεντακοσαράκι έγινε πενηνταράκι ενώ το χιλιάρικο έγινε δραχμή, και τα δυο μεταλλικά.Ήταν τα τελευταία ελληνικά κέρματα, που άντεξαν αναλλοίωτα από πλευράς μορφής τουλάχιστον, για πενήντα χρόνια, μέχρι το 2002,  την εποχή του ευρώ.


Blog στο WordPress.com.