ΠΕΤΡΟΚΕΦΑΛΙ

05/01/2009

Αναμνήσεις του Μεγάλ’ αγιασμού.

Η γιορτή του Μεγάλου Αγιασμού είτονε, σα γκεδά, το τέλος τσ΄αρχής του χρόνου.  Εκειανά τα χρόνια, είπρεπε ούλοι μας, μικροί-μεγάλοι, να νηστέψομενε την παραμονή, του μικρού αγιασμού,  για να πιούμενε αγίασμα την ημέρα των Θεοφανείων.  Είτονε δε μέγα αμάρτημα η απόκλιση από τα θέσφατα, νηστείας και λήψης του αγιασμού, μιάς και «ο αγιασμός των Θεοφανείων είναι πιό πάνω και από το να μεταλαβαίνεις  Αντρέα!», η ξεκάθαρη προτροπή; εντολή; προειδοποίηση; ,  από τη μακαρίτισα τη μάνα μου…. Η ευχάριστη πλευρά της παραμονής των Θεοφανείων είτονε τα κάλαντα, που όπως και τα Χριστούγεννα και την πρωτοχρονιά, τα λέγανε τα κοπέλια πάντα την παραμονή το βράδυ.

Μεγάλη η λειτουργία, σωστό βάσανο για μας τα κοπελάκια,  μέχρι να τα πει ο παπάς κοι ψάλτες ούλα κατά πως είπρεπε, και μετά ο κάθε αρχηγός τση φαμελιάς  να πάρει τον αγιασμό, και να ξεκινήσουνε χαρούμενες οι ομάδες από την κάθε γειτονιά να ανεμαζώνουνε τα κοπέλια ντως και να σειραγούνε πατούλιες-πατούλιες για τα σπίθια ντως, Είτανε μιά καλή ευκαιρία ν΄ανταλάξουνε οι γειτόνισες τα τελευταία νέα του χωργιού, μέχρι να φτάξουνε στσ΄αυλόγυρους, να πούνε και του χρόνου, και να συνεχίσουνε το αποδέλοιπο τελετουργικό:

Ούλη η οικογένεια είπρεπε να πιεί αγίασμα, και με λίγο αρισμαρή (δεδρολίβανο), γι με κανακλαδί ελιάς, σαν αγιαστούρα,  έπρεπε ν΄αγιάσομε (παναπει να ραντίσομε)  τσοι καντούνες του σπιθιού, τα ζωντανά και ότι άλλο είχαμενε στο μυαλό μας σαν σημαντικό και μεγάλο. Τελειώνοντας το  άγιασμα στο σπίτι είπρεπε ο νοικοκύρης να να ξεκινήσει να πάει στα χωράφια, τσ΄ελιές και τσοι κήπους, για να τ΄αγιάσει και αυτά. Συνήθως αυτή την δουλειά τη συνταιργιάζαμε με το να πάμενε τα ζωντανά μας στον τόπο τση βοσκής…Είτονε ακόμη απαραίτητο, με στεντόρια φωνή να ψάλωμενε το:  «Εν Ιορδάνη βαφτιζομένου σου Κύριε, η της Τριάδος εφανερώθη προσκύνηση…», καθ΄όλη τη διάρκεια του ραντίσματος.

Δεν είχαμενε τα μέρη μας το έθιμο να πετούμε το σταυρό σε θάλασσα-δεξαμενή. Και για μεν τη θάλασσα είναι λογικό,  μιας και το Πετροκεφάλι δεν είναι παραθαλάσιο. Όμως, όπως έλεγα και με το χριστουγενιάτικο δένδρο,  οι γιαθρώποι είτονε ανοιχτοί στις καινοτομίες. Πολλοί νεαροί πήγαιναν στον Κόκκινο Πύργο, γι στα Μάταλλα, για να δουνε την τελετή του αγιασμού και το ρίξιμο του Σταυρού στη θάλασσα.  Είναι πιθανόν, αν δεν είχαμε τις σημερινές λειψυδρίες και ανομβρίες, στου Παπά το Δέμα, συνηθισμένος τόπος που κολυμπούσανε τα μισά κοπέλια του χωργιού ούλο το καλοκαίρι,  θελα αποτελέσει σήμερο, ένα καλό μέρος να πετούμενε το σταυρό, ακολουθώντας το πανελλήνιο έθιμο…

Από την ημέρα των Θεοφανείων, μου χαρακτήκανε  στη μνήμη δυό χρονιές:

Θυμούμαι μια χρονιά, θάτανε 1961-62, που μετά από τη λειτουργία, πήγα με το αγιαστούρι στο λιβάδι και αφού άγιασα, κατά το έθιμο το σπιτάκι και τσ΄ελιές του κυρού μου, την άραξα στην πεδιάδα καταχείμωνο πάνω σένα δεμάτι κληματόβεργες και κοιμήθηκα δυο ώρες του καλού καιρού. Θα μου πεις βέβαια, τι σε έκανε να το θυμάσαι 50 χρόνια μετά; Μα απλά, οι κλιματικές συνθήκες. Είναι γνωστό πως ο ήλιος του χειμώνα είναι αρκετά ζεστός, ειδικά δε στη Νότια Κρήτη, και παρά τις όποιες κακοκαιρίες  του χειμώνα, οι ηλιόλουστες ημέρες ήταν αρκετά ζεστές και ο ήλιος το μεσημέρι, έμοιαζε με καλοδεχούμενο χάδι…

Έχοντας το λοιπός τέτοιες μνήμες από τη Νότια Κρήτη, θυμάμαι το 2002 στους πρόποδες του Υμηττού, από την πλευρά των Μεσογείων τη δεύτερη αλησμόνητη γιά μένα μέρα των Θεοφανείων: Μια ξαφνική χιονιά μας απόκλεισε κυριολεκτικά 5 μέρες στα σπίτα μας. Μέσα στον αποκλεισμό είταν και η μέρα των Θεοφανείων… Όσοι παπούδες είχανε τσαγανό (από ορεινά μέρη της Ελλάδας) πήρανε τις μαγκούρες, και περίπου  80 άτομα όλα κι΄όλα,   φθάσαμε μετά από αρκετό αγώνα στην μοναδική εκκλησία του Δήμου Γλυκών Νερών…  Βλέπεις, η δυνατότητα εκχιονισμού ήταν ανύπαρκτη, και έτσι του αίσθημα του αποκλεισμού ήταν όντως μοναδικό και αξέχαστο για μένα… Βλέπεις, οι διηγήσεις-παραμύθια από άλλα μέρη σίγουρα συγκινούν, φτιάχνουν τη μαγική εικόνα στο μυαλό του καθενός μας, ειδικά όμως σε ανθρώπους,  που το χιόνι ήταν περιγραφόμενο είδος, ή έστω τηλεοπτική εικόνα (χιόνι είδα στα 19 μου χρόνια στην Αγία Βαρβάρα, επιστρέφοντας για χριστούγεννα στη Μεσσαρά, από την ΑΘήνα).  Και μπορεί αυτό ναναι μια αδιάφορη καθημερινότητα  για όσους ζούνε σε χιονιζόμενα μέρη, όμως η όψιμη  βίωση μιάς τέτοιας πραγματικότητας, δείχει πως δουλεύει-καταγράφει και επεξεργάζεται  (και στο τέλος αποτυπώνει ανεξίτιλα), τα ερεθίσματα το μυαλό τ΄αθρώπου… Μούρθανε στο μυαλό δυο αντίστοιχες σκηνές:

Α) Οι  καυγάδες  των πιτσιρικάδων από το Γερακάρι Ρεθύμνου, για το πόσο μεγάλη ήταν η θάλασσα, (που δεν την είχαν δει ποτέ τους), ειδικά αν ήταν μεγαλύτερη ή μικρότερη από τη δεξαμενή νερού πούχενε στο χωράφι ντου ένας χωργιανός τους… (Όπως το περιγάφει ένας εκ Γερακαρίου στο site:  Amariotes.com) και,

Β) Πώς νάναι αυτό το πράμα-θάλασσα, απού κάνει βουτιά ο ξάδερφός μου ο Αλέκος για να πιάσει ένα τσακί απούπεσε μέσα στη θάλασσα; Πέντε χρόνων μόλις, δεν είχα δει ακόμα θάλασσα, και ακούγοντας τσοι πιά μεγάλους να διηγούνται το κατόρθωμα του ξαδέρφου μου, έσαξα τη θάλασσα στο μυαλό μου: Μια ξύλινη κατασκευή (το μόνο πρότυπο πουχα στο μυαλό  μου είτονε η σκάφη τση μάνας μου), απούχενε μέσα νερό,  κανα δυό μέτρα, Σε κανα χρόνο μετά, μόλις 6 χρόνων, ευρέθηκα νύχτα και θεοσκότεινα δίπλα στη θάλασσα, και εγροίκουνα με δέος τον παφλασμό των κυμάτων… και είπρεπε και να κοιμηθώ στην αμουδιά… Έτρεμα μπας και χαλάσει αυτή η θεόρατη σκάφη-θάλασσα την ώρα που κοιμόμουνα… , μπας και ξεχειλίσει έτσι που πάφλαζε  στη σκοτεινή ακρογιαλιά,  Και άντε να σε πιάσει ύπνος…Βέβαια το πρωϊ ξύπνησα, τέλειωσε το παραμύθι, μα έλα να σβύσεις από το μυαλό του πεντάχρονου τη θάλασσα-σκάφη…

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: