ΠΕΤΡΟΚΕΦΑΛΙ

25/04/2009

ΠΡΟΕΔΡΙΚΕΣ … ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ

(Απρίλης  2009)

Είμουνε αλλότες με ένα πρόεδρο, και δεν του καλόθρε οντενεδιάβασε για τσοι σημερινούς αμπατάρισους και τσοι προέδρους τσ΄εποχής του 50. Ετρύγαμε* το λοιπός, να του πω ειντάχανε οι Πρόεδροι εκεινισάς τσ΄εποχής απου δεν τόχει αυτός, και πως αυτός κάνει λειτούργημα, θυσίες κλπ και δεν του το αναγνωρίζουνε οι δημότες και πάει σύνεφο….

Μιάς και κατά που λέει κι ή παροιμία, μην ντάξεις Αγιου κερί και κοπελιού κουλούρι, είχα έννοια να γράψω ότι θυμούμαι από τσοι προέδρους τσ΄εποχής εκείνης, μέχρι το 1970 στο Πετροκεφάλι.

Οντενείμουνε  κοπέλι, 5-6 χρονώ, ο κύρης μου έφυγε πρωϊ-πρωϊ να παει στη χώρα, πράμα καθόλου συνηθισμένο εκειανά τα χρόνια, πρέπει νάτανε 1953. Επήγαινε λέει γιατι γινότανε δικαστήριο για ατασθαλίες στην Κοινότητα από προηγούμενη διαχείριση, αρκετά χρόνια πίσω, αλλά μετά την κατοχή πάντως. Η ατασθαλία είτονε κακοδιαχείριση για κάποια τρόφιμα από την Αμερικανική βοήθεια, και κάποιες κονσέρβες με σαλμούς (=σολωμούς) και ίσως και σαρδέλες σε άλλες κονσέρβες, τις ραμόνες(;) Από εκείνη την Αμερικάνικη βοήθεια θυμούμαι ναρα-ναρα στο παλιό δημοτικό πως ισως να μας δίδανε γάλα κάθε πρωϊ, δωρεάν από την επισιτιστική αυτή βοήθεια.

Ο κύρης μου (μέλος κάποτε  του Κοινοτικού Συμβουλιου), ο Μπιτσακοδημήτρης (ο Αμερικάνος, τέως πρόεδρος Κοινότητας), και οι αποδέλοιποι επήγανε λοιπόν στο Ηράκλειο. Καλά θυμούμαι τρία πράγματα:

Ι. Οντανεγύρισε το βράδυ ο πατέρας μου μασε κράθιε τα γνωστά κουλουράκια που πουλάνε στους δρόμους της Αθήνας οι κουλουράδες… Μούμεινε σαν ανάμνηση,  και τα συμπεράσματα δικά σας.

ΙΙ. Εχρησιοποίησαν πολιτικά μέσα, θυμούμαι πως αναφέρθηκε το όνομα του Βασίλη Μειμαράκη, βουλευτή τότε κάποιου λαϊκού κόματος (και μάλλον μπάρμπα του σημερινού Υπουργού Βαγγέλη Μεϊμαράκη), δεν είχε φτιαχτεί ακόμα η ΕΡΕ, ούτε και είχε έρθει ο Στρατάρχης Αλέξανδρος Παπάγος. Θωρείτε λοιπόν πως η δικαιοσύνη μπορεί νάτονε  στραβή, σίγουρα όμως κουφή δεν είτονε….

ΙΙΙ. Σε εκείνη τη δίκη καταδικάστηκε ο Αραπαλέξης, γιαυτό μετά το θάνατό του το σπίτι του περιήλθε στην Κοινότητα Πετροκεφαλίου. Ήτανε εκεί που αργότερα φτιάχτηκε το σημερινό Κοινοτικό Κατάστημα. Βέβαια, παρά εκείνη την καταδίκη, ο Αραπαλέξης ήταν  ένας πάντα σεβαστός Πετροκεφαλιανός. Ας μην ξεχνάμε, πως ήταν ο πατέρας του μοναδικού ενεργού ένοπλου αγωνιστή του Πετροκεφαλιού, που καταδόθηκε και εκτελέστηκε από τους κατακτητές: Του Νικολάου Αλεξάνδρου Σαββάκη 21 ετών… Θυμάμαι τον Αραπαλέξη, σαν μέλος των ΤΕΑ, να κρατά ένα ταχυβόλο, και να φυλά σκοπιά στα αρχαιολογικά ευρήματα, περί το 1960, κατά την ανόρυξη του πηγαδιού στο Μοναστηρικό κτήμα… Ήταν ακριβώς στη νοτιοανατολική γωνία του σημερινού γηπέδου του Πετροκεφαλιού ακριβώς δίπλα στο Πλακάκι…

Περί το 1955-60 πρέπει νάχαμε Πρόεδρο τον γιατρό Μιχελινάκη Μιχαήλ. Γραμματέaς είχενε αναλάβει ο Δασκαλογιάννης (Ιωάννης Δασκαλάκης)  Θυμάμαι πολύ καλά το γιατρό να πηγαινόρχεται στσοι Μοίρες, απούχενε το ιατρείο του,  πάνω σε μια κανελλί φοράδα. Καβάλα στην ίδια φοράδα επόπτευε και τα διάφορα έργα τση Κοινότητας.

Είτονε δύσκολα οικονομικά χρόνια τότες, και οι κρατικές χρηματοδοτήσεις για δημόσια έργα γινότανε με το σταγονόμετρο και πάντα με πολιτικά κριτήρια.  Με χίλια ζορια ανοίχτηκε ο αμαξωτός δρόμος Μοιρών-Πετροκεφαλιού. Όμως, επειδή τα νότια πλαϊνά ετσιλούσανε* ήβαλε η κοινότητα αγγαρίες τσοι χωργιανούς και με τσοι κασμάδες φτιάχνανε τα σκάρπα (πρανή) από τη νοτική μεριά, ενώ ένα γρέϊντερ έφτιαχνε νοτικά το κανάλι για τα βρόχινα νερά….

Μπορεί να σασε φαίνεται  αστεία αυτή η δουλειά σημερο, μα δεν ξεχνώ  πως ακόμα και μιά αλυσιδοφόρα μπολντόζα, δεν τα κατάφερε να κόψει το …λόφο στου Μπίρμανη το Μύλο ! Αρχικά ο αμαξωτός  για τσοι Μοίρες,  μετά το περβόλι του Κατσιρντόκωστα από τα Πηγαιδάκια, εκύκλωνε το λοφάκι πριχού  κάμει τη στοφή για νότια αθό ντη Πόμπια, και επέρνα απάνω από τη στέρνα του Νερόμυλου στου Μπίρμανη το μύλο. Αρκετά χρόνια πιό μετά, μετά το 1955, μιά άλλη μπολντόζα έκοψε το βράχο και έκαμενε πιό ήπια τη στροφή στο συγκεκριμένο σημείο…

Κάθε χρόνο, εκειανά τα χρόνια,  κάθε οικογενειάρχης του χωργιού χρεωνότανε 10 ημέρες αγγαρίας, για κοινωφελείς εργασίες στο χωργιό. Αυτές γινότανε για διάφορα κοινωφελή έργα σε διάφορα μέρη του χωργιού. Βέβαια η λέξη αγγαρεία δεν τους εκαλόρχουντανε, εθυμούντανε μπάρεμ*  τσοι άλλες αγγαρείες τση κατοχής, που τους πήγαιναν οι Γερμανοί για οχυρωματικά έργα, που στην πραγματικότητα ήτανε καταναγκαστικά έργα….

Τέλη της δεκαετίας 50 και αρχές 1960 είτονε Πρόεδρος ο Αμερικάνος, ο Μπιτσακοδημήτρης. Έχομενε αναφέρει και αλλού το ζορε των αθρώπω, απούχανε περιουσίες στον ποταμό αποπέρα δηλαδή στα Καλύβια και το πια πολύ στα Μπαϊργια. Ας μην ξεχνούμε πως η μεν Γαλιά είτονε μικρό χωργιό, που μεγάλωσε μετά την τοουρκοκρατία από ριζίτες* που κατεβήκανε από τον Ψηλορέίτη, τα δε Καλύβια, το τουρκικο χωργιό, όλο και εμίκραινε, μεχρι που φύγανε ούλοι οι Τούρκοι στ΄αρχές του 20ου αιώνα. Είχανε το λοιπός πολλοί Πετροκεφαλιανοί περιουσίες στα Μπαϊργια, ενώ σιγά σιγα και οι Γαλιανοί είχανε περιουσίες στην πεδιάδα. Το πρόβλημα είτονε πως εκειανά τα χρόνια είχαμενε βαροχειμωνιές, και ο Γεροποταμός έσερνε ούλο το χειμώνα και πολλές φορές έπαιρνε το κακογιόφυρο που εσάχνανε οι ντόπιοι. Εϊπρεπε το λοιπός ν΄ανεγυρίζουνε από τσοι Μοίρες, την Πομπιανή καμάρα,  το Λιβαδειώτη για να κάνουνε τσοι δουλειές τωνε… (λιομαζώματα και  χωραφίματα το χειμώνα).

Κατά το 1960 ετάξανε καμπόσα τσιμέντα του Προέδρου του χωργιού, του Μπιτσακοδημήτρη, και το κατακαλόκαιρο απου είτανε στη χαμηλότερη στάθμη τα νερά,είβαλε αγγαρείες στο χωργιό, και εξεκινήσαμε να σάξωμενε το κεντρικό τόξο τση καμάρας στον Γέρο ποταμό… Εφέρανε οι χωργιανοί όσα αντλητικά είχαμενε, μιάς και τα νερά είπρεπε να αντλούνται συνέχεια… Είχενε μια αντλητική πετρελαιοκίνητη 7-9 Αποστολίδη, ο Γιώργης ο Καραϊσκος, ο κύρης μου μια βεζινοκίνητη Γερμανική 5 ίππων Kochler, και καμπόσες άλλες  αγγλικές Klinton, Αμερικάνικες Brings & Straton  και γερμανικές Jlo. Εγώ, 12-13 χρόνων,  είχα παέι για τα΄αγγαρείες του κυρού μου. Καλά-κακά μετά 2 μέρες τσαλαβούτημα, εκατάφερε ο εργολάβος να στέσει το καλούπι στο ένο πόδι το νοτικό και τα υλικά άμμος και τσιμέντα κουβαλημένα με το φορτηγό του Σπιθάκη από τα Πιτσίδια, αρχινίσανε να μαλάσονται ένα-ένα χαρμάνι με τσοι παλάμες και να πέφτει στα μισοαδεια-μισογεμάτα με νερό καλούπια… Σα δε μπιτίζει ερίξαμενε τσοι βάσεις και εφύγαμε από τα νερά και σιγά σιγά εγίνηκε ούλη η κεντρική γέφυρα το 1960.

Εκτός από το κεντρικό τόξο, τα πλευρικά, νοπτικό και βορεινό, τα σάξανε το 1964. Σε αυτά εγώ δεν εδούλεψα. Αυτά βέβαια δεν είχανε το ζόρι του κεντρικού, μιας και είτονε πιο ανάβαθεια. Το μόνο που μούμεινε είναι πως ετελείωσαν τις 24-12-1964 κατά τση 2-3 το μεσημέρι. Αν έχετε την περιέργεια πως το θυμούμαι, είναι απλό: Εϊχαμενε , σαν και εδά τη μανία να γράφομε το όνομά μας όπου εβρίχναμενε. Παραμονή λοιπόν των Χρισουγέννων το 1964 και εγώ είχα πάει στσοι Μοίρες ν΄αγοράσω πράμα για το σχολειό και καμμιά αθλητική εφημερίδα. Και μιάς και είσερνε έστω και λιγατάρια ο ποταμός, δεν εμπόρουνε να πάω από τοο Κόκινο Πόρο και επερπάτνουνα από τον Αμαξωτό για το περασμα τση Καλυβιανής Οντενέφταξα στην καμάρα μόλις θαχανε φύγει οι χωργιανοί, εγώ βρήκα βρέσκο το τσιμέντο και έγραψα στο Βορειοδυτικο Παρτέρι τση καμάρας: ΑΚΜ 24-12-1964 . ΄Οποιος έχει κουράγιο ας σκαλίσει να το βρεί γραμμένο….

Εκειονά πού μούμεινε  από τα Κοινοτικά έργα με τον Μπιτσακοδημήτρη είτονε πως εκουβάλιε πρώτα και καλύτερα τα δικά του κοπέλια για να συντρέμουνε* στα Κοινοτικά έργα… Θυμούμαι πολύ καλά το Κωστάκι,  Το Γιάννη και το Μιχάλη το Μελέτη στη καμάρα του γέρο ποταμού…

Την ίδια περίοδο εξεκίνησε και ένα άλλο μεγαλόπνοο έργο το Νέο Δημοτικό Σχολειό του Πετροκεφαλιού Είναι το γνωστό τριτάξιο σχολειό που πρέπει να ξεκίνησε επί Αντωνίου Βασιλάκη σαν Δασκάλου, με την Προεδρία πιθανώς του Μπιτσακοδημήτρη. Και σε αυτό το έργο οι αγγαρείες-προσωπική εργασία των χωργιανών είτανε δεδομένη. Θάτανε το 1958, και το Γιαννιό του Τσουρή (Ιωάννης Στυλ Σπυριδάκης 1946) είχενε ξεσκολίσει. Είσκαβε το λοιπός στα θεμέλια του καινούργιου σκολειού ξεχρεώνοντας αγγαρείες του κυρού ντου. Την ίδια εποχή εμαζωχτήκαμενε καμιά 30 χωργιανοί, αγγαρέψαμενε το Φορτηγό του Σπιθάκη από τα Πιτσίδια, και με προσωπική εργασία εβγάλαμε όύλες τσοι πέτρες από το παληό Νεκροταφείο, πούτανε φάτσα βορεινά στην είσοδο του Αγ Ελευθερίου. Και εκτίσαμενε με προσωπική προσφορά των χωργιανών χτιστάδων το σκολειό μέχρις 1 μέτο πάνω απ ό το έδαφος. Εκεια ετελειώσανε τα  πρώτα λεφτά και αρκετά αργότερα ο Μανώλης Κεφαλογιαννης (Μπάρμπας του σημερινού ομώνυμου Βουλευτή) μας είφερε έτοιμα πορτοπαράθυρα και πιθανώς και καποια σίδερα και ετελειώσαμενε το σκολειό…

Οι πολλές βέβαια αγγαρείς εγίνουντανε κυρίως στα κανάλια του νερού, όπου εδουλευαν κυρίως οι επωφελούμενοι σε κάθε θέση. Πολλές φορές ακόμα και χωρίς το συντονισμό του Προέδρου οι κάτοικοι σε μια περιοχή καθαρίζανε ωρισμένες σαϊτες, για να περνά το νερό να ποτίζουνε τσοι κήπους τωνε.

Πολύ παλιά γύρο στο 1952-53 (ήζε* ακόμη ο μακαρίτης ο Αλεξάκης ο παππούς μου) θυμούμε άλλη μια κοινοτική αγγαρεία: Είχενε αρχιξει να αναπτύσσεται η συγκοινωνία με λεωφορεία και η μεταφορά πραγμάτων με τα φορτηγά. Οι χωματόδρομοι το χειμώνα γινότανε όλο λακούβες, χαντάκια  και είτονε αδύνατο να περάσει το λεωφορείο. Αναμεσός Αι Λευτέρη και Κουσανού δρόμου εκατεβαίνανε τα νερά και από τον κουσανό δρόμο και από το ιερό τα΄Αι Λευτέρη χαράζοντας χαντάκια στη μέση του δρόμου  Πολύ χερότερα είτονε τα πράγματα πριν από το καινούργιο νεκροταφείο, απόπου κατέβαινε το ρυάκι απο Αρκαλιές-Αγία Παρασκευή.  Μιας και δεν υπήρχανε λεφτά για πραγματικά γιοφύρια, οι χωργιανοί χτιστάδες εφτιάξανε πλύστρες: Δεκαπέντε μέτρα οδόστρωμα σκάφτηκε και με μισό μέτρο ήπια κλίση τα νερά περνούσανε από την απανω πάντα του δρόμου (νοτικά)  στην βορεινή, χωρίς ρυγιακοφαγώματα.  Όλη αυτή η πλύστρα στρονώτανε με τσιμέντο, ώστε να μην την καταστρέφει το νερό. Θυμούμαι το λοιπός το Χαρίδημο και το Διονύση τον Τσικνάκη να τως υποδείχνει ο παππούς μου, σαν παλιότερος χτίστης, πώς να στρώσουνε το τσιμέντο και ποια κλίση ντα του δόσουνε…  Θάμουνε 4-5 χρονών τότε, όχι παραπάνω…

Οντενήθρε η δικτακτορία πρέπει νάτονε πρόεδρος ο Μπουρμάς ο Γιώργης (Γεώργιος Μπιτσακάκης) ένας αγαπητός από όλους καφετζής που χωρίς παρατράγουδα πέρασε όλο το διάστημα της δικτακτορίας. Είτανε οριακή εκείνη η εποχή, μιάς και από τη δικτακτορία και μετά η έννοια της κάθε αιρετής θέσης, απόκτησε άλλο ειδικό βάρος. Η εξωστρέφεια, η πληροφόρηση οι επικοινωνίες μα και οι ιδεολογοπολιτικές επιμειξίες με τα οικονομικά συμφέροντα έδοσαν άλλη δυναμική στις παντός είδους αιρετές θέσεις.  Η αυτοδιαχείριση των κοινοτήτων συνδέθκε με τις πολιτικές  τάσεις που επικρατούσαν και διαμόρφωσαν εξελικτικά το σημερινό τοπίο….

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: